تشبیه:

تشبیه مانند کردن دو چیز است به هم و به عبارت دیگر یافنت صفت مشترکی است بین دو چیز.

مایۀ اصلی تشبیه، اغراق و خیال انگیزی است.


اجزای تشبیه: 

تشبیه چهار جزء دارد که عبارتند از:

1- مشبّه         2- مشبّه به         3- ادات تشبیه            4- وجه تشبیه 


ادات تشبیه:  

کلمات یا گروهایی هستند که بر تشبیه دلالت میکنند،یعنی بین مشبه و مشبّه به

ارتباط همانندی ایجاد میکند.مانند، چون، چو، ماننده، همچون، چنانچون، چنان. 


وجه شبه 

رابطه ای است که شاعر بین اشیاء و امور می یابد، رابطه ای که اغلب از نظردیگران پنهان است.

وجه شبه ممکن است یکی یا متعدد باشد: 

مثال:  

چو بید بر سر ایمان خویش می لرزم                که دل به دست کمان ابرویی است کافر کیش                                                                         

                                                                                                                  حافظ

تشبیه در تشبیه

  گاه اتفاق می افتد که مجموع مشبّه و مشبّه به بار دیگر مشبّه واقع می شوند و به

مشبّه به دیگری تشبیه می گردند. 


کوه صبر نرم شد چون موم در دست غمت             تا در آب و آتش عشقت گدازانم چو شمع

                                                                                                                حافظ


  در این بیت نخست صبر به کوه تشبیه شده و پس از آن « کوه صبر » مشبّه واقع شده و

به « موم » مانند گردیده است. 


اگر چه آینۀ دل چو جام لعل شکستم                   ز خون دیده به هر قطره نقش روی تو بستم

                                                                                                     مهرداد اوستا

  

در این بیت « دل » به « آینه » تشبیه شده و پس از آن « آینۀ دل » مشبّه واقع شده و به

جام لعل مانند شده است.